Laatst zat heerlijk met een kopje thee op de bank. Het zal een uurtje of negen zijn geweest. Ik mijmerde wat weg en bezag de weg die ik persoonlijk gegaan ben in mijn leven. Achteraf gezien is ’t het perfecte speelveld geweest waarin ik alle kanten van de medaille rond zelfbewuste emoties ging belichten in werk en opleidingen. Maar nooit werd het benoemd, er werd altijd indirect over gesproken. En had ik geen idee waarom ik me voelde zoals ik me voelde.

Aan de ene kant voelde ik me competent en had vertrouwen in mijn kunnen. Sterker nog, als ik een uitdaging kreeg ging ik hem graag aan om te bewijzen dat ik het kón! Maar ondanks een voorspoedige carrière, het feit dat ik gevraagd werd voor projecten en velen mij waardeerden om hetgeen ik presteerde voelde het vanbinnen niet zo. Ik was altijd bang om door de mand te vallen, om mijn baan kwijt te raken of er niet meer ‘bij te horen’ en ging gebukt onder perfectionisme, me continue schuldig voelen, verlegenheid en een steeds lagere zelfwaardering. Pas na de zomer van 2009 leerde ik waar mijn gevoel vandaan kwam en wat ik eraan kon doen. En leerde ik dat zelfvertrouwen en zelfwaardering twee verschillende dingen waren.

Ik neem je mee naar dat allereerste moment, een zonnige zomermiddag waar ik in mijn campingstoel, met een Engelstalig boek voor mijn neus en een flesje water in de buurt het gevoel kreeg dat het wellicht niet voor altijd zo hoefde te blijven…

Inzicht zorgde voor uitzicht

Terwijl ik ging verzitten voelde ik hoe de huid van mijn benen aan elkaar leek te plakken. Het was minimaal 30 graden en normaal gesproken zou ik daar, zittend in de schaduw onder een boompje op de camping, wellicht niet zoveel moeite mee hebben – ik ben eerder een zomer dan een winter mens- maar de dag irriteerde het me. Het bracht me terug in mijn lijf op een moment dat mijn hoofd overuren maakte. Ik herkende wat er gebeurde, schudde mijn hoofd en vroeg me af wat ik eigenlijk wilde op dat moment. Vroeger, in mijn tienerjaren, kon ik zo opgaan in een boek, het leren voor een tentamen of een interessante bezigheid dat ik vergat te eten of naar de wc te gaan. Gelukkig was dat nu wel anders. Het feit dat ik het signaal herkende maakte nog niet dat ik er direct iets aan ga doen. Ik nam een slok water, boog mijn hoofd en voor ik het weet was ik weer verdiept in mijn boek. Mijn blik gleed over de bladzijden. Gedachten en emoties buitelden over elkaar heen. De theorie van Dabrowski, mij zojuist getoond door middel van een vragenlijst maakte dat ik me voor het eerst afvroeg ‘dus dat wat ik voel, dat hebben anderen niet?’

De test die ik gemaakt had was een vragenlijst met daarin de categorieën van over-exitabilities. Overgevoeligheden. Een bekend woord voor me. ‘Xandra is een gevoelig meisje’ Woorden die ik in mijn jeugd zeker 1000x heb gehoord. Tijdens deze warme zomerdag zag ik voor het eerst zwart op wit dat mijn score bijna 100% is op de kwaliteit of het talent ‘emotioneel gevoelig’. Ik besefte ook dat een gemiddeld mens hiervan wellicht maar de helft of een fractie meekrijgt op een dag van hetgeen ik voel en ervaar. Maar ik las ook het talent; de empathische vermogen en de intrapersoonlijke vaardigheden die hierdoor tot unieke hoogtes ontwikkeld konden worden.

Ik wilde het liefst, daar op die stoel, mijn hoofd om dit onderwerp wikkelen. Mijn geest uitrekken totdat ik het begrip had opgenomen in mijn gedachtegangen, het had doorleefd en doorvoeld. Dat wat door de wereld werd neergezet als ‘zachtaardig, snel geraakt en potentieel instabiel’ omhelsde blijkbaar een unieke kwaliteit. Een talent dat mensen wel herkennen maar in minder sterke mate ontwikkeld hebben.

Mijn hoofd maakte overuren terwijl ik op zoek ging in mijn leven naar de bijbehorende vaardigheden en valkuilen. In gedachten kwamen de mensen voorbij die me belachelijk gemaakt hebben, me niet snapten of mij als ‘moeilijk ervoeren’ en ineens begrijp ik hen veel beter. Terwijl ik met mijn pen op het boek tikte, alsof mijn hoofd inmiddels losgekomen was van mijn lijf en bewegingen maakte die ik niet aanstuurde buitelden de tranen over mijn wangen vanuit het besef dat ik ‘juist omdat ik zo goed aanvoel wat anderen willen’, me dus altijd heb aangepast. En daar waar ik boos werd omdat anderen niet aan mijn behoeften tegemoet kwamen besefte ik me ineens dat ze dit waarschijnlijk niet eens aangevoeld hadden….

Na jaren zoeken tussen ‘zelfhulpboeken’ en diverse coachopleidingen leek ik met deze informatie over emotionele hypergevoeligheid ineens iets tegen te zijn gekomen dat me meer zicht gaf op wat werkelijk bij me speelde. Niet alleen kon ik op zoek gaan naar de kwaliteiten van emotionele (sociale) gevoeligheid, ook waren er wellicht meer tips en mogelijkheden dan ik tot op heden was tegengekomen. Ik besefte op dat moment, die zomer in 2009 dat er iets te leren was. Niet alleen intellectueel maar met name emotioneel. Ik besefte waar ik aan begon en dat vond ik best spannend. Meestal leidde ik namelijk de aandacht van mezelf af en probeerde op een andere manier uit beeld te blijven. Ik was mijn hele leven bezig geweest met het verbeteren van de tweedehands versie van mezelf, zodat die voldoende zou zijn in de ogen van anderen. Maar wie ik zelf was, wat ik nodig had en wat ik in mijn mars had bleef eigenlijk (ook voor mezelf) onzichtbaar en on(be)grijpbaar.

Ik stond aan het begin van een periode waarin ik diep naar binnen mocht gaan kijken. Ik mocht gaan onderzoeken, struikelen, loslaten, verwerken, accepteren en waarderen. Steeds een stukje verder toelaten van wat eerder niet mocht zijn. Stappen zetten die andere ervaringen brachten dan ik tot dusver ooit tegenkwam. Het leven bleek me te helpen door barricades op te werpen, me te spiegelen en te laten zien dat ik altijd een keuze heb. En dat mijn waarheid er mag zijn, ook al denkt niet iedereen er zo over. Ik verdiepte me in theorieën rondom emotionele en sociale intelligentie, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid. Ondanks alles wat ik wist en geleerd had kon ik nog altijd niet bij de oplossing komen. Ik snapte mezelf steeds beter maar voelde me nog klein, nietig en wankel. Ik begon te beseffen dat ik aan het werken op cognitief niveau, maar de angst voor afwijzing die ik zo sterk met me meedroeg was een gevoel. En daar mocht ik mee aan de slag!

Vanuit begrip naar sturing

Dat najaar kwam ik de theorie van Brene Brown over schaamte tegen. Zoals ze zelf zegt kunnen we blijven graven in problemen. Angst voor afwijzing, perfectionisme, uitstelgedrag, jezelf als ‘dom’ betitelen, het gevoel hebben ‘dat er iets mis met je is’, je aangevallen voelen of de neiging jezelf (deels) verborgen te houden, de problemen zijn eindeloos en komen dagelijks terug. Maar met deze specifieke zaken op oppervlakkig niveau aan de slag gaan biedt geen oplossing. Als je durft te kijken naar hetgeen eronder ligt dan kun je werken aan zaken die blijvende verandering brengen. En op een gegeven moment, ik weet het nog goed, leerde ze me iets dat mijn wereld voor altijd veranderde.

Het was een druilerige herfstdag. De ruitenwissers stonden aan en ze gingen telkens óf net te hard, en veegden dan een lege ruit nogmaals schoon (inclusief schrapend geluidje wat ermee gepaard gaat) of veel te zacht waardoor ik me goed moest concentreren op de weg voor me. De grijze lucht paste bij het onderwerp dat ze behandelde. Hoe humoristisch ze zaken ook wist te vertellen, schaamte is een gevoel waar je liever niet aan denkt. En toen hoorde ik, staande voor een stoplicht, het geluid van de richtingaanwijzer zich vermengen met haar woorden. “Als empathie aan de ene kant staat, dan staat schaamte aan de andere kant”

Die zin. Die opmerking veranderde mijn leven. Ik zag wat het impliceerde. Ik wist dat mijn kwaliteit empathie was. En ik voelde hoe schaamte de angst was om alleen te komen staan. Te weten dat ik er niet bij hoorde, af gewezen en afgedankt werd. Niet goed genoeg bevonden in de ogen van de ander. En daarmee het contact niet waard. Ik besefte op dat moment intuïtief dat als de verbondenheid tussen de begrippen empathie en schaamte verklaarden waar al mijn andere gevoelens vandaan kwamen, daar wellicht ook de oplossing zou liggen.

Ik dook in de wereld van zelfbewuste emoties. Leerde over empathie, compassie en ‘contact’ in brede zin. Ontdekte de wereld van onze hersenen waar deze gevoelens zetelen, de gevolgen in het lichaam, de psychologie van ontwikkeling. Hoe alles samen lijkt te komen tot een uitnodiging om te groeien. Om in je kracht te gaan staan. Om de goede kanten van jezelf als kracht in te gaan zetten en te doen wat nodig is om niet langer onder de radar te vliegen maar werkelijk te excelleren. Om in contact met de ander, jezelf neer te kunnen zetten. Niet langer bewust van jezelf, maar zelfbewust door het leven te gaan. Simpel gezegd: ik ontdekte mezelf en daardoor het leven!

Lessen doorgeven

Dan ineens schiet de lezing van Brene Brown in Londen door mijn hoofd die half november in mijn agenda staat. Spontaan schieten de tranen in mijn ogen. Zittend op mijn heerlijke zachte bank merk ik dat het me ontroert de vrouw te gaan ontmoeten die mijn leven ondersteboven gooide en die me mijn emoties eindelijk liet begrijpen. De vrouw die me handvatten gaf om te leren durven. De vrouw die me met haar kennis de moed gaf door te gaan. En het maakt het helemaal speciaal omdat ik weet dat ik hetzelfde nu inmiddels voor anderen beteken. En om dat te doen mag ik mijn lessen, groot en klein, delen. Laten zien hoe het werkt. Hoe zaken op elkaar inwerken. Bewustzijn creeren. Bij anderen, maar allereerst bij mezelf. Als ik kleine dingen ‘ontdek’ kan ik ze uitleggen. En zo geef ik de theorie, aangevuld met mijn ervaringen en kennis weer door aan mensen die niet wachten tot ze de moed vinden om aan de slag te gaan met zichzelf, maar voelen dat het tijd is om aan de slag te gaan!

 

 

 

Xandra van Hooff

Xandra’s werk gaat over acceptatie en overvloed. In haar bedrijf GaveMensen geeft en deelt ze kennis uit de diepere verwerking als kern van hoogsensitiviteit en openheid voor ervaringen voortkomen uit overexcitabilities. Ze vertelt waargebeurde verhalen waarin kleine details worden uitvergroot en wijst je precies op de aspecten van je leven waar groei mogelijk is. Xandra vertrouwt erop dat altijd alles goed komt, zij houdt er niet van risico’s te nemen maar laat zich ook nooit tegenhouden door ‘ja, maar’ en ‘wat als’-gedachten om haar dromen te verwezenlijken. Deze can-do mentaliteit zien we terug in de opleidingen Moed om te Falen & Lef om te Stralen. Hierin leer je ruimte maken voor jouw ongetemde binnenkant zodat creativiteit, gekkigheid, speelsheid en de levenslust weer volop kan stromen! Xandra wijst je in haar jaartrajecten op de lessen die je in je leven hebt mogen leren, maar waar je de vruchten nog niet van hebt geplukt. Dankzij haar vergrootglas kun je dit nu integreren en echt eigen maken. Laat deze energie in je voordeel werken en neem je jouw stap met positiviteit en het vertrouwen in een gunstige afloop. Klik op het menu hierboven voor het aanbod.