Over grenzen

Grenzen. Een fenomeen waarvan hoogsensitieve mensen de neiging kunnen hebben er langdurig en veelvuldig overheen te gaan. Monike Walraven, student aan de GaveMensen academie, schreef een gastblog over haar zoektocht naar het aanvoelen van haar grenzen. In deze blog gaat ze helder in op een ervaring welke ze opdeed tijdens een opleiding Opstellingen, en beschrijft een fenomeen wat we binnen de Toolbox van Veerkracht ‘aandacht’ noemen. Wat heeft jouw aandacht, wat kun je vanuit die focus zien en ervaren en hoe voel je jezelf daarbij aan?

“Ik sta nu op je tenen en je zegt nog steeds geen stop.”
De trainster van de opleiding kijkt me aan. Het was de opdracht om vanaf twee meter afstand de ander dichterbij te laten komen en stop te zeggen als het nabij genoeg was. Ze kwam steeds dichterbij. En nergens ervaarde ik een stop moment. Dus staat we nu hoofd aan hoofd.

“Denk je na?”. Uhm, nu wel. Tijdens de oefening kwam geen enkele gedachte voorbij. Ik was bij mijn ademhaling, mijn voeten op de grond en ik keek in haar ogen. Nu vraag ik me af of ik nabijheid dan prima vind, of dat ik me onbewust wapen zodat ik de nabijheid aankan. Ik stel voor mijn ogen dicht te doen, dan kan ik beter voelen. Dan grijpt ze in. Want, wat ik wil leren is met mijn ogen open, de omgeving die er is er laten zijn, erkennen en daarmee toch mijn persoonlijke grens ervaren.

Een geschiedenis in grenzen onderzoek
Het thema grenzen is alom vertegenwoordigd en veel mensen om me heen zijn hierin zoekende. De tijdsgeest en deze maatschappij met de oneindige hoeveelheid prikkels dragen daar mede aan bij. Hoogsensitieve mensen hebben vaak een extra hindernis door een natuurlijke opmerkzaamheid en een aangeleerde (over)alertheid.

Zelf ben ik er al 20 jaar mee bezig. In persoonlijke ontwikkeling, na heftige life-events en in mijn professionele leven. Ik las er (veel) theorie over, bracht het meermaals in tijdens intervisiebijeenkomsten op mijn werk, sprak erover met coaches en schreef erover. Ik had best inzicht in wat er bij mij gebeurde. Een van mijn collega’s vatte mijn worsteling goed samen: ‘Ik begrijp het niet. Jij voelt en ziet veel, je bent intuïtief en durft daar ook naar te leven en je ratio staat er sterk naast. Hoe kan het dan zijn dat je je grenzen niet voelt of naleeft. En hoe zou dat wel lukken?”

Nu ik uitgevallen ben met ziekte: virussen, ontstekingen, blijf overgeven en alleen met rollator kan lopen, is zijn de thema’s gezondheid en de daarmee verbonden grenzen cruciaal. De systemische opleiding past daarbij.

Perifere blik en voelen zonder oordeel
De trainster stelt voor om opnieuw op 2 meter afstand van elkaar te gaan staan. Ze introduceert een nieuw element: de perifere blik. Kort gezegd: zonder focus. Mijn ogen blijven in de richting van haar ogen maar ook op de hele omgeving.

Ze stapt dichterbij en dan ineens voel ik, en zeg ik tegelijk tot mijn eigen verbazing: ‘Stop maar, dat is ver genoeg’.

Ik buitel van binnen door elkaar. Het was geen negatief gevoel, geen ‘hé als je nu eens stopt, je gaat over mijn grens’, geen irritatie of afwijzing naar de ander. Het was ook geen positief gevoel, geen blijheid om de nabijheid of afstand. Het was neutraal.

Ineens dringt het tot me door: ‘Een grens is gewoon een feit die je in je lichaam kunt voelen. Zonder zwart of wit.’ Dit heb ik nog niet eerder meegemaakt. Dit is brandnew! Ik heb een grens gevoeld! Niet achteraf, zodra ik ervaar hoe uitgeput, ziek of overprikkeld ik ben. Niet in het moment een afweer of irritatie voelen die dan al dan niet uitspreken. Gewoon een heel zuiver feitelijk ‘stop’, zonder lading. Mijn lichaam geeft dat gewoon aan!

Systemische kracht
In het systemisch werken is het ‘blanco’ aanwezig kunnen zijn belangrijk om in te pluggen in het grotere geheel. Zonder verwachtingen, zonder oordeel. Om de impulsen in je eigen lichaam helder te kunnen ervaren is de perifere blik heel bruikbaar. Dat is waar je mee werkt voor de cliënt, zodat er inzichten en helende bewegingen kunnen ontstaan.

Bewaker van mijn gezondheid
Uiteraard is dit niet de eerste keer dat ik zonder focus kijk. Ook voor intuïtieve impulsen is de perifere blik een voorwaarde. En daar heb ik ruimschoots ervaring mee. Van de nacht dat ik wakker werd en wist ‘mijn auto wordt nu gestolen’, naar het balkon rende en 3 jongens mijn auto zag meenemen, naar het aanvoelen wat er speelt bij cliënten en hoe daar samen bij te komen, naar de vele keren in het moederschap, tot bij het aannemen van nieuwe medewerkers. In alle gevallen gaf mijn lichaam signalen vanuit een bredere blik.

Maar nu gaat het om mijn lichaam zelf. Het bewakingssysteem voor mijn gezondheid dat mijn aandacht op dit moment hard nodig heeft (en dit speelt bij veel hoogsensitieve mensen!). Ik herkende de signalen eerder gewoonweg niet. Misschien door teveel onbewuste overprikkeling, sociale alertheid, geforceerde timing, of te weinig besef van waarde voor mijn lichaam en gezondheid.

But.. times they are changing. ’s Avonds bel ik lief: Dag 1 van de opleiding en het is het nu al waard! Ik heb een grens gevoeld!’.

 

Wil je meer weten over de Toolbox voor Veerkracht waar deze en heel veel andere aandachtsoefeningen in voorkomen? In de opleiding ‘Speels en uitdagend coachen’ krijg je toegang tot de complete toolbox: een goudmijn aan oefeningen die we de afgelopen jaren bij GaveMensen hebben verzameld. In deze opleiding leer je de toolbox op jouw manier inzetten, zodat je op een speelse manier met je klanten aan de slag kunt. Ook in de jaaropleiding ‘De psychologie van hoogsensitiviteit’ komt de complete toolbox aan bod, we richten ons daarbij met name op het omvormen van interventies tot alledaagse integratie mogelijk is voor je eigen doelgroep. 

Monike Walraven

Monike vertrok in 2017 met man en hun twee meiden voor 9 maanden naar India. Voor herstel van de ziekte die plots overviel, yoga in het land van oorsprong en om als gezin het avontuur aan te gaan. Na 7 jaar in de de reisbranche en 10 jaar sociaal-juridisch en beleidsmatig met vluchtelingen te hebben gewerkt, is ze nu aan de slag als coach en trainer rondom onderwerpen als hsp, rouw en systemisch werk. Ze blogt over haar ervaringen waaruit ook de liefde spreekt voor oude wijsheden, rituelen, eigenheid en opvoeding.