“Roep maar, zeg maar ‘mama’, voel maar hoe het is als je roept en er niemand komt” zei de vrouw in het midden van de ruimte. Ik keek de tent rond. Iedereen leek het normaal te vinden om direct te doen wat ze zei. In zichzelf gekeerd liepen ze rond, de blik op de grond gericht, zachtjes ‘mama, mama, waar ben je?’ fluisterend.

 Ik schudde uit een soort van verwondering mijn hoofd en fronste mijn wenkbrauwen. Vliegensvlug dacht na. Bij een ‘innerlijk kind’ workshop had ik me wat anders voorgesteld. Ik wilde tijdens deze festival workshop gewoon lekker spelen, mijn kind weer vinden. En nu stond ik hier, in een tent waar het minimaal 25 graden was, tussen volslagen vreemden om ‘mama’ te roepen….

Het geheel deed me weinig. Maar anderen hoorde ik inmiddels zachtjes huilen. Was er iets mis met mij dat ik me hierdoor niet liet raken? Ik varieerde op het thema en probeerde eens of ik meer geraakt zou worden wanneer ik om mijn vader zou roepen. Niets was minder waar.

Op dat moment kwam het in me op te voelen hoe het zou zijn als ik me voorstelde dat ik een kind van een klein jaar was dat alleen in z’n kamertje was en riep om haar ouders die maar niet kwamen. Voordat ik het wist stroomden de tranen over mijn wangen.

Die middag zei ik alle verdere workshops af. Ik zat voor mijn tent te overdenken wat er gebeurd was. Blijkbaar was ik als hoogsensitief mens in de valkuil van de ‘fantasierijke empathie’ gevallen. Een vorm van meeleven met mijn eigen fantasie waardoor ik in diepe donkere plekken of intens verdriet uit kan komen. Terwijl er dus in eerste instantie niets was om verdrietig over te zijn, maar wat absoluut wel zo voelt.

Maar een rotgevoel was het wel… want hoewel ik het ergens begreep, ik had mijn gevoel niet goed aan anderen kunnen verklaren. Ik wist namelijk prima dat het niet echt was. Het feit dat ik me er dan toch door liet raken was wellicht nog het meest schaamtevol… 

 

Kleine stille trauma’s uit het verleden
Workshops als deze spelen in op kleine, stille trauma’s uit het verleden. Ergens in hun ontwikkeling zijn vele mensen beschadigd geraakt en wanneer zij direct weer de lichaamssensaties ervaren die ze destijds, op het moment van gebeuren, hebben ervaren, ‘worden’ ze weer even de wond. Dat dit iets anders is dan enkel een oude ‘wond’ kunnen herinneren. En middels technieken terug te gaan naar het verleden hoopt men de herinnering zachter en beter draagbaar te maken.

Rondom hoogsensitiviteit wordt vaak verwezen naar de pijn uit dit eerste deel van het menselijk leven. Maar het is slechts één mogelijkheid in een zee aan kansen. Wie immers intens leeft heeft vaker de kans gekwetst te raken. Het is belangrijk om er niet vanuit te gaan dát de pijn in de vroege jeugd is ontstaan maar de ander de ruimte te geven voor de eigen betekenis. In dit artikel neem ik je mee in mijn beleving én de wens mijn innerlijk kind te leren kennen.

 

We worstelen allemaal in onze maatschappij die zoveel belang hecht aan perfectie
Ik citeer Brené Brown, professor in de Sociale Agogiek: “We worstelen er tot op zekere hoogte allemaal mee om ons prettig te voelen met wie we zijn in een maatschappij die veel belang hecht aan perfect zijn en erbij horen. We investeren er zoveel tijd en energie in om aan ieders verwachtingen te voldoen en rekening te houden met wat anderen van ons denken, dat dat gevoelens van boosheid, wrok en angst oproept. Het uiteindelijke resultaat is dat we ons uitgeput, overweldigd en alleen voelen.” Of in mijn geval dus dat ik merkte dat ik een enorme behoefte had aan speelsheid, oordeelloosheid (met name naar mezelf), lachen, plezier, vrijheid en verbondenheid. Ik wilde het kind in mezelf weer voelen….

Ik investeerde een groot deel van mijn leven aan het aanpakken van oppervlakkige problemen. Een paar kilo eraf of het volgens van een extra opleiding die ervoor zou zorgen dat anderen mijn professionaliteit zouden erkennen. Wat ik echter niet deed was mijn schaamte aanpakken. En hoewel ik telkens tijdelijk een paar oppervlakkige problemen wist op te lossen, legde ik daarmee het oude bandje in mijn hoofd dat galmde ‘Er is iets mis met mij’ niet het zwijgen op.

 

Schaamte dwingt ons waarde te hechten aan wat anderen van ons denken
Brené legt uit: “Het gevoel onecht of een opschepper te zijn, dat ons op school of op het werk kan overvallen, heeft zelden iets te maken met ons kunnen, maar meer met het angstige stemmetje in ons dat vals vraagt: ‘Wie denk je wel dat je bent?’ Schaamte dwingt ons om zoveel waarde te hechten aan wat anderen denken, dat we onszelf verliezen in onze pogingen aan hun verwachtingen te voldoen”.

Als je me had gevraagd ‘Xandra, op welke momenten heb je moeite met jouw hoogsensitiviteit?” dan had je mijn schaamte blootgelegd. Dan had ik verteld over de momenten waar ik het moeilijk had. De stress zou gelijk voelbaar zijn in mijn lijf want ik ervoer schaamte die veel sterker was dan bij de gebeurtenis verwacht mocht worden. En sterker nog… doordat ik die momenten ging vermijden verwerd het toch iets wat mijn hele emotionele leven ging bepalen.

 

Hoogsensitiviteit als last door rejection sensitivity
Lang niet iedereen ervaart hoogsensitiviteit als een last (er zijn zelfs mensen die het bejubelen als talent) en toch zijn er velen die eronder lijken te lijden, schrijft Elke van Hoof in haar boek ‘Hoogsensitief, wat je moet weten’. Vaak wordt hierbij verwezen naar de Rejection Sensitivity Theory, een terugkomend thema in de theorie van Aron, wat gaat over de impact van vroege (negatieve en positieve) ervaringen en het effect hiervan op HSP’ers.

Vanaf het moment dat ik ging herkennen wanneer ik me schaamde, kon ik er iets aan doen. Bijvoorbeeld als ik snel voorschoot met tranen terwijl er ogenschijnlijk niets aan de hand was. Als ik lastige vragen stelde tijdens een vergadering waardoor minimaal drie mensen luid hoorbaar gingen zuchten. Of wanneer ik me (weer eens) wilde terugtrekken tijdens een familieweekend. Het waren deze momenten waarop ik kon oefenen met mildheid en zelfcompassie. En door via clownerie en improvisatietheater mijn ‘innerlijk kind’ alsnog op te zoeken kreeg ik nog meer momenten waarop ik kon oefenen dwars door mijn schaamte te gaan en te ontdekken dat ‘aanpassen’ en ‘doen zoals het hoort’ regels zijn die gebroken kunnen worden. Momenten waarop ik (achteraf) met voldoening op mezelf kon terugkijken.

Dit alles wordt overigens ook gesteund door onderzoek naar stress en negatief affect van Truus van der Meulen . Uit haar onderzoek bleek dat activiteitgerelateerde stress en negatieve gevoelens samengaan en dat zelfwaardering daar een bufferende werking op heeft. Durf jij jouw schaamte aan te gaan?


Brené Brown (2016) Gelukkig ben ik niet de enige. Maak van schaamte en kwetsbaarheid je kracht. Bruna uitgeverij

Elke van Hoof  (2016) Hoogsensitief, wat je moet weten. Uitgeverij Lannoo

Meulen-Jager T. Van der, (2011) De Invloed van Alledaagse Stress, Emotionele Veerkracht en Zelfwaardering op Negatief Affect. Open Universiteit Nederland

 

 

Interessante blog?

In de jaaropleiding ‘de psychologie van hoogsensitiviteit leer je alles over sensitiviteit, overprikkeling én emotionaliteit. Het is dit laatste deel waar uitdagingen als Rejection Sensitivity liggen. Deze RS zorgt er ook weer voor dat via de emoties je stresssysteem beïnvloed wordt en je dus (ongemerkt) de hele dag door negatieve stress kunt ervaren. Dit zorgt voor de beschreven pseudo-gevoelens en twijfelgedachten maar ook voor (plotseling opkomende) vermoeidheid of een algeheel gevoel van zinloosheid. Wil je meer informatie? Kijk dan op deze pagina of maak een afspraak voor telefonisch contact. We vertellen je graag meer over onze mogelijkheden.  In dit gratis E-book vind je alvast veel mogelijkheden om met je klanten aan hun emotionele vaardigheden te werken.

Xandra van Hooff

Xandra’s werk gaat over acceptatie en overvloed. In haar bedrijf GaveMensen geeft en deelt ze kennis uit de diepere verwerking als kern van hoogsensitiviteit en openheid voor ervaringen voortkomen uit overexcitabilities. Ze vertelt waargebeurde verhalen waarin kleine details worden uitvergroot en wijst je precies op de aspecten van je leven waar groei mogelijk is. Xandra vertrouwt erop dat altijd alles goed komt, zij houdt er niet van risico’s te nemen maar laat zich ook nooit tegenhouden door ‘ja, maar’ en ‘wat als’-gedachten om haar dromen te verwezenlijken. Deze can-do mentaliteit zien we terug in de opleidingen Moed om te Falen & Lef om te Stralen. Hierin leer je ruimte maken voor jouw ongetemde binnenkant zodat creativiteit, gekkigheid, speelsheid en de levenslust weer volop kan stromen! Xandra wijst je in haar jaartrajecten op de lessen die je in je leven hebt mogen leren, maar waar je de vruchten nog niet van hebt geplukt. Dankzij haar vergrootglas kun je dit nu integreren en echt eigen maken. Laat deze energie in je voordeel werken en neem je jouw stap met positiviteit en het vertrouwen in een gunstige afloop. Klik op het menu hierboven voor het aanbod.