Wat is jouw eerste reactie?

Soms gebeurt er ontzettend veel en staat alles in het teken van hoe je omgaat met de dingen die gebeuren. Een tijdje geleden las ik dit verhaal;

Een meisje zit diep in de put en vertelt tegen haar vader dat ze moeite heeft om iets van haar leven te maken. Haar vader staat op, zegt niets en neemt dochter mee naar de keuken. Hij vult drie pannetjes met water en zet ze op het vuur. Zodra het water kookt, plaatst vader aardappelen in de eerste pan, eieren in de tweede pan en koffiebonen in de laatste pan.

Na twintig minuten haalt vader de pannen van het vuur. Vader zegt: “Lieve schat, wat zie je?” “Aardappelen, eieren en koffie”, zegt de dochter. “Kijk eens goed” zegt hij liefdevol. De dochter voelt aan de zachte aardappelen en de hardgekookte eieren en ruikt de aroma van de koffie.

 “Welnu”, zegt vader, “de aardappelen, eieren en koffie zijn alledrie in dezelfde omstandigheden verhit. De aardappel was stevig en werd zacht. Het ei was van binnen zacht en werd hard. De koffiebonen veranderden het water en creëerden iets nieuws.”

De waarheid in deze parabel
Prachtig vind ik dit verhaal. En zo waar ook, want ook wij kennen het verharden en het’zacht worden als gedragingen waar je te ver in door kunt slaan. We noemen dit vecht- of vluchtgedrag.

Brené Brown haalt in haar boeken ook de theorie aan van het hanteren van stressvolle omstandigheden. Brené benoemd ze in haar boeken als onder- en overreageerders. We hebben als mensen de neiging om gedragingen van onszelf te labellen. Hierdoor zien we een vecht- of vluchtreactie niet langer als reactie maar als deel van onszelf. En wordt het lastig om daar nog iets aan te veranderen.

Overreageerders
De overreageerders hebben de neiging om onder stress snelle beslissingen te nemen, dingen op te gaan lossen, te regelen en te coördineren. Daardoor lopen ze zichzelf vaak voorbij en staan ze niet stil bij de impact van hetgeen er gebeurt, of ze de kant wel op willen die ze automatisch inslaan en of samenwerken wellicht iets op zou kunnen leveren.
Als zij op dat moment zichzelf zouden overhalen om het gesprek aan te gaan met degenen om hen heen voelt dit waarschijnlijk erg kwetsbaar. Ze gaan dan wellicht minder snel voor hun gevoel, er is kans op fouten en zomaar toegeven dat je iets niet (alleen) kunt… dat is nogal wat. Zeker omdat ze het gevoel hebben dat als ze hun schouders eronder zetten en er even voor gaan het zo gepiept is. Deze mensen, waarin ik mezelf ook in herken, hebben de neiging om te denken dat als zij het niet doen, niemand het doet. Of in ieder geval niet zo goed…

Wat een uitdaging om jezelf deze gedachten af en toe eens niet toe te staan en je open te stellen voor de mening en invloed van anderen. Maar wat kan het ook veel opleveren. Niet langer zullen anderen denken ‘oh, die lost het wel op’, maar zullen ze hun verantwoordelijkheid sneller pakken en jou waarderen om je openheid en wens tot samenwerking, in plaats van je geleverde prestaties!

Onderreageerders
De onderreageerders hebben een typische reactie op stress waardoor ze onzeker worden of de neiging hebben om te twijfelen. Ze willen dat anderen zeggen wat ze moeten doen en hebben de neiging liever niets te doen dan iets verkeerds te doen. Soms worden ze gezien als de zwakste of het zwarte schaap. Door zichzelf echter krachtig neer te zetten, hun mening te geven en hulp aan te bieden kunnen ze heel veel energie krijgen. Energie die het mogelijk maakt om een volgende keer nog een schepje erbij te doen. Door tóch te doen, gaan ze in zichzelf en hun eigen kunnen geloven. En omdat ze dat doen zullen de mensen om hen heen ook met andere ogen naar ze kijken.

Dit is aangeleerd gedrag, niet wie je bent!
Door deze onder- en overreactie gedragingen te zien als manieren die je jezelf hebt aangeleerd -en die je dus ook bewust eens niet in kunt zetten-, staat het los van jezelf en geef je jezelf een uitdaging. Een overreageerder mag wat besluitelozer worden en meer in contact treden. Een onderreageerder mag eens uit zichzelf een oplossing bedenken en uitvoeren. Flexibel gedrag leidt tot een minder stressvol leven en wie weet wat voor moois daaruit voort kan komen!

Het is niet wat je overkomt dat je leven vormt, maar hoe je er mee omgaat.

Wie wil jij zijn? Als een probleem of uitdaging op de deur klopt, wil je dan een aardappel, een ei of een koffieboon zijn? 

Door Xandra van Hooff

Xandra’s werk gaat over acceptatie en overvloed. Ze vertelt waargebeurde verhalen waarin kleine details worden uitvergroot en wijst je precies op de aspecten van je leven waar groei mogelijk is. Xandra vertrouwt erop dat altijd alles goed komt, zij houdt er niet van risico’s te nemen maar laat zich ook nooit tegenhouden door ‘ja, maar’ en ‘wat als’-gedachten om haar dromen te verwezenlijken. Deze can-do mentaliteit zien we terug in de opleidingen bij THE SCHOOL OF PLAY. Hierin leer je ruimte maken voor jouw ongetemde binnenkant zodat creativiteit, gekkigheid, speelsheid en de levenslust weer volop kan stromen!