Je kent ze wel. Die zweverige, overgevoelige types die zo halfzacht een handje op je schouder leggen en met zijige stem zeggen: ‘hoe is het nu met je?’ En die als je dan zegt dat het goed gaat, reageren met: ‘ik zie dat het niet zo goed met je gaat. Wil je erover praten?’ . Mensen die. Zulke. Lange. Tenen. hebben dat je je goedbedoelde opmerkingen altijd weer moet inslikken, anders heb je straks een heleboel tranen te drogen. Kwetsbare mensen die altijd overal last van hebben.. lipjes, kriebeltjes, licht, geluid, mensen… het is ook nooit goed!

Die mensen dus. Gelukkig kun je ze al snel herkennen en er
verre van blijven…

Of niet?

Statistisch gezien is 15-20% van de mensen hoogsensitief. Wat betekent … jawel.. dat ze OVERAL zijn! Bij de supermarkt, bij de kapper, op je werk, in de trein .. echt overal! En het ergste is… misschien wel in jouw huis.. misschien… (hoor je het JAWS-muziekje al? Voel je de spanning oplopen?) misschien ben jij er wel een! WHOAAHHHHHH!!!

DUS.. WAT kun je doen als je er een tegenkomt? WAT moet je
doen als je vermoed dat je er EEN BENT?

Eerst maar eens als je iemand tegenkomt van wie je vermoed
dat hij of zij hoogsensitief is.

LIEG NOOIT.
Echt. Ze kunnen het voelen. Ruiken. Ze WETEN het als je liegt, ookal zullen ze dat niet direct in je gezicht zeggen, maar als je je omgedraaid hebt … weten ze het.  Ze voelen je emoties, lezen je gedachten.

Nou ja, dit is deels waar. Hoogsensitieve mensen hebben een
brein dat actiever is in het verwerken van informatie en ook hun spiegelneuronen
zijn actiever. Dus onbewust verwerken ze jouw non-verbale signalen dieper dan
andere mensen en daardoor hebben ze sneller door dat er iets niet klopt. Maar
.. ze zijn ook niet onfeilbaar hoor! En zijn zich ook zeker niet altijd van al
deze dingen bewust.

KIJK ZE AAN EN ZEG HALLO
Ook al kunnen hoogsensitieve mensen soms wat afstandelijk overkomen als ze zich wat terugtrekken van een teveel aan prikkels, hoogsensitieve mensen zijn prima in staat je aan te kijken. Sociaal contact is ook geen no-go.  Soms hebben ze er geen ruimte voor, maar vaak zat ook wel. En daarbij: hoogsensitieve mensen hebben ook gewoon respectvolle manieren, dus een hallo of een hoi is echt geen punt.

VRAAG NOOIT HOE HET MET ZE GAAT TENZIJ JE 2 UUR DE TIJD HEBT.
Hoogsensitieve mensen kunnen die vraag niet beantwoorden, omdat ze altijd enorm moeten uitweiden om een precies antwoord te formuleren. Hoe het gaat op hun werk, in hun gezin, in hun gevoelsleven, de familie, de afgelopen vakantie en hun gevoel bij de wereldproblematiek. Dus tenzij je eindeloos de tijd hebt: NIET DOEN.

Grapje natuurlijk. Maar de serieuze kant is dat veel
hoogsensitieve mensen wel degelijk moeite hebben met die algemene vraag, omdat
er veel antwoorden op mogelijk zijn. Hun brein verwerkt alles breder en dus kan
het gebeuren dat je een tegenvraag krijgt: op welk gebied bedoel je? Schrik dan
niet, maar erken dat je vraag ook wel een beetje ruim gesteld is. Misschien heb
je vervolgens nog best een leuk gesprek daarover!

ZORG DAT JE TISSUES BIJ DE HAND HEBT.
Als je een gesprek met een hoogsensitief persoon hebt, kun je verwachten dat ze binnen 2 tellen in tranen zijn over hoe zwaar het allemaal is. Hoe onbegrepen ze zich voelen en hoe moeilijk onze samenleving het ze maakt.

Niet waar. Niet alle hsp’ers voelen het leven en hun
eigenschap als iets zwaars. Er zijn er een hoop die juist ook de mooie kanten
van hun eigenschap zullen benadrukken, namelijk het intense beleven van mooie
en positieve dingen en het kunnen zien van complexiteiten. Ook heeft een
hoogsensitief mens niet per definitie een slachtofferhouding. Je kunt dus heel
goed praten en mooie gesprekken verwachten als je het aandurft!

Tegelijkertijd is het wel zo dat veel hsp’ers zich
onbegrepen voelen of hebben gevoeld. Dus dat leidt tot het volgende punt:

ZEG NOOIT DAT IEMAND ZICH AANSTELT.
Intense emoties horen bij het persoonskenmerk hoogsensitiviteit. Het is niet iets dat ze besluiten om zo te voelen, het is simpelweg hoe hun brein werkt. En dat is niet altijd iets dat begrepen word, door anderen en henzelf. Neem daarom de emotie gewoon serieus en accepteer de intensiteit ervan, zonder daar gelijk enorm zware conclusies aan te verbinden. Als emoties een golf zijn die opkomt en weer gaat liggen, dan is voor een hoogsensitief persoon de golf wat stijler en hoger dan voor anderen, maar het blijft een golf. Het gaat dus ook weer voorbij.

Mocht je vermoeden dat je een hsp-er in huis hebt, dan kun
je een hoop ellende voorkomen als je deze tip volgt:

MAAK HET ZE ZO COMFORTABEL MOGELIJK.
Knip lipjes uit kleding voordat je ze de eerste x in de kast legt, snijdt de korstjes van het brood, pureer alle sauzen zodat er geen stukje meer in zit, vergeet de nasi goreng of de andijviestamppot tot je een keer in je eentje eet.. als die structuren zijn een drama. Zorg voor dimmers op alle lichten en een aangename temperatuur als ze thuiskomen. Plan niet meerdere activiteiten in een weekend, want dan ben je helemaal gaar en ga nooit, maar dan ook nooit klussen als de hsp’er in huis is.

Ook dit is een gruwelijke overdrijving en misvatting.
Sowieso hebben hsp’ers niet per se last van allerlei sensorische input, maar
geldt ook hier dat hun brein nou eenmaal alle input dieper verwerkt en dus het
prikkelpotje eerder vol zit. Als die eenmaal de rand bereikt,.. ja, dan is er
overprikkeling en krijgen ze last van alles en nog wat. Op dat moment mogen ze
even de ruimte en tijd krijgen om goed voor zichzelf te zorgen en zeker bij
kinderen mag je daar dan best eventjes een handje in helpen. Sommige hsp’ers
zijn introvert en zijn eerder overprikkeld dan anderen. Daarin kun je in
overleg proberen het voor iedereen zo aangenaam mogelijk te maken. Andere
hsp’ers zijn extrovert en kunnen wat meer prikkels aan. Maar ook dan.. op een
gegeven moment is de koek op en is er rust nodig.

Tenslotte is het voor niemand goed om altijd in een
comfortabel gespreid bedje te liggen, dus ook niet voor hsp’ers. Ongemak
aangaan en verdragen, in welke vorm dan ook, verruimd je mogelijkheden en je
vrijheid.

Stel je voor dat je ergens in jezelf een knagend stemmetje
hebt die denkt: misschien ben IK wel hoogsensitief. VREES DAN NIET!

JE BENT NIET ZIEK,
KAPOT OF ZIELIG
. Lees je lekker in, ga op zoek naar gelijkgestemden,
verdiep je in persoonlijk leiderschap en zelfzorg, word moedig in de dingen die
je spannend vind en geniet van alle dingen die je nog te ontdekken hebt over
jezelf.

Ik hoop dat ik zo enige angst, ongemak of ‘diepe zucht’- gevoelens heb weggenomen als het om hoogsensitieve mensen gaat, zodat we elkaar als gewone mensen in al onze variaties kunnen gaan zien en waarderen.

Mirjam Bogerd

Orthopedagoog, alumnus aan de GaveMensen academie en.... onze knotsgekke, creatieve, slimme én gevoelige duizendpoot die het aanspreekpunt is van de online trainingen.