We zijn in niets zo verschillend als in onze hersenen

Een uitverkochte zaal. Een zeer interessant onderwerp. Ik zit klaar voor de lezing van Mark Mieras. Schrijver van de absolute aanrader (zeker als je tieners hebt of er mee werkt); heftige hersens. En dat is gelijk ook zijn onderwerp. Sinds 2001 is Mark gefascineerd door ons brein en als wetenschapsjournalist plukt hij de rijpe appels van de wetenschap en vertaald zo het laatste breinonderzoek naar het grotere publiek.

Hij vertelt hoe fantastisch ons brein voor zichzelf zorgt en gericht is op ontwikkeling. Als jong kind hielden we al van liedjes met gebaren erbij omdat deze het taalgebied in onze hersenen activeren. We tekenen graag om de visuele schors te prikkelen wat maakt dat we leren om beter te observeren en we houden van muziek om onszelf te trainen beter te luisteren. Maar dat was niet alles, zo vertelde Mark. En met het volgende voorbeeld had hij mijn interesse pas echt goed te pakken. We hebben namelijk vanaf onze vroegste jeugd interesse in verhalen. Verhalen die ons ‘default’centrum activeren. Verhalen die ons leren hoe verhalen werken want ons brein doet de hele dag niets anders dan verhalen maken van alle verschillende zaken in ons leven.

Die verhalen zijn nuttig, ze laten ons zien wat we ongeveer kunnen verwachten en hierdoor zijn onze hersencellen meer gericht op hetgeen net wat afwijkt. Op een filmpje dat we te zien kregen werd duidelijk dat baby’s al prima weten te voorspellen wat een vrouw met een kop thee gaat doen. De ogen van het kind verraden dat het opgedronken zou gaan worden, de ogen van het kind waren op de mond gericht. Een glimlach (ik had het goed) was het gevolg bij de kleine. Maar het had pas echt lol toen de vrouw vervolgens het kopje tegen haar oor hield. Dat was een actie die niet klopte. Het was een onverwachte gebeurtenis en het kind kon daar nog wel van genieten. Zoals Mark aangaf ‘kinderen leren niet door hun ogen en oren open te houden, ze leren door te voorspellen’.  Baby’s weten nog dat je iets leert doordat de dingen anders gaan dan je gedacht had. Dat is het moment dat je je verwonderd, dat je met je volle aandacht erbij bent en wilt weten ‘hoe het zit’.

Terwijl de lezing verder ging wisselde ik af en toe een blik met een goede vriend die voor me zat. Hij had overduidelijk in de gaten dat dit een onderwerp was waar ik van smulde. En toen het ging over ‘fouten durven maken’ en ‘het niet durven weten’ als voorwaarde om tot leren te komen draaide hij zich om en stak zijn duim omhoog. Ik glimlachte breed terug. Hoe heerlijk om door een collega meegenomen te worden in voor mij inmiddels redelijk vertrouwde stof. De lezing ging verder en de polyvagaal theorie komt voorbij waarbij Mark dieper ingaat op stressmanagement zonder dat hij zeer technisch wordt. Ik geniet en leer en absorbeer. Spelende kinderen zijn als een doel zoekende raket op zoek naar ervaringen. Deze quote van Mark geeft op dat moment precies aan zoals ik me voel wanneer het gaat om het onderwerp falen en vanavond ben ik in een snoepwinkel.

Groot is dan ook mijn verbazing als me in de pauze wordt gevraagd of dat ik het niet erg vindt dat Mark Mieras daar een beetje mijn lezing staat te geven. Een kort moment merk ik dat ik stilval. Alsof ik mijn gedachten rondom de vraag moet rollen en hem van alle kanten probeer te bekijken om te zien waar het stickertje geplakt zit met ‘het was maar een geintje’. Maar de donkeren ogen die me aankijken verraden dat de vraag serieus was.

‘Nee natuurlijk niet’ antwoord ik. En vervolgens kijk ik licht beschaamd om me heen om te ontdekken of dat iemand heeft gezien dat ik me wellicht überhaupt vergeleek met de man die zojuist een imposante lezing heeft gegeven. Ik heb genoten en ja, inhóúdelijk hebben we het over dezelfde materie. Maar we hebben onze eigen invalshoeken, onze eigen kijk erop en onze eigen verhalen. Dat is met geen mogelijkheid te vergelijken. Daarnaast heb ik me zojuist voorgenomen om hem te vragen of ik hém mag interviewen. Datgene wat hij meestal bij wetenschappers doet, maar dan andersom. Het lijkt me heerlijk om van hem te mogen leren. En wie weet, kan hij me aangeven of ik op de juiste weg ben met het hoofdstuk over het sociale brein in mijn boek.

Volgens mij wist ik mijn pleidooi overtuigend genoeg te brengen, want het bleef bij deze ene vraag (en de high five toen bleek dat Mark inderdaad openstaat voor een gesprek binnenkort). Maar het zette me wel aan het denken. Want dit is wat we vaak doen als coach of trainer. We denken dat als een ander het over hetzelfde heeft dat het dan ook hetzelfde is. Maar dat is niet zo! Een ander kan net een ander woord, een andere zin, een ander voorbeeld gebruiken waardoor ineens bij iemand het kwartje valt. En is dat niet waarom je überhaupt je kennis wilt delen? Om kwartjes te laten vallen? Hou je dan niet in, jouw manier doet er toe! Ook al ben je pas één stap verder dan degene die je helpt, praat over jouw levenslessen en deel je kennis. Je weet nooit wie je ermee helpt of gelukkig maakt. Want ook bij bekende theorie kunnen kwartjes vallen en wanneer jullie mij vanaf heden horen vertellen over de drie patronen van ongemakkelijkheid, weet dan van wie ik deze zinsnede geleerd heb.

 

Door Xandra van Hooff

Xandra’s werk gaat over acceptatie en overvloed. Ze vertelt waargebeurde verhalen waarin kleine details worden uitvergroot en wijst je precies op de aspecten van je leven waar groei mogelijk is. Xandra vertrouwt erop dat altijd alles goed komt, zij houdt er niet van risico’s te nemen maar laat zich ook nooit tegenhouden door ‘ja, maar’ en ‘wat als’-gedachten om haar dromen te verwezenlijken. Deze can-do mentaliteit zien we terug in de opleidingen bij THE SCHOOL OF PLAY. Hierin leer je ruimte maken voor jouw ongetemde binnenkant zodat creativiteit, gekkigheid, speelsheid en de levenslust weer volop kan stromen!